Akışkan Yatakta Yıkım Atıkları Tarafından CO2 Adsorpsiyonunun Araştırılması: Operasyonel Parametrelerin Etkisi
Abstract
Fosil yakıtların yaygın kullanımı nedeniyle atmosferdeki karbondioksit (CO₂) emisyonları önemli ölçüde artmakta ve bu da küresel sıcaklıklarda sürekli bir yükselişe yol açmaktadır. Bu nedenle, etkili CO₂ yakalama ve depolama teknolojilerinin geliştirilmesi acil bir öncelik haline gelmiştir. Büyük ölçekli yanma tesisleri, atmosfere önemli miktarda CO₂ saldıkları için karbon yakalama uygulamaları için başlıca hedefler arasındadır. Mevcut teknolojiler arasında, yanma sonrası yakalama yaygın olarak tercih edilmektedir çünkü CO₂’nin doğrudan baca gazı akışlarından uzaklaştırılmasını sağlar ve yanma sistemlerinde büyük değişiklikler gerektirmeden mevcut tesislere entegre edilebilir.
Bu bağlamda, mevcut çalışma, laboratuvar ölçekli bir akışkan yatak sistemi kullanarak inşaat ve yıkım atıklarından (CDW) elde edilen geri dönüştürülmüş beton agregalarının (RCA) CO₂ yakalama potansiyelini araştırmayı amaçlamaktadır. Adsorpsiyon deneyleri, baca gazı koşullarını simüle etmek için %13 CO₂ atmosferinde, farklı temas süreleri ve yatak yüksekliklerinde 25, 50 ve 150 °C’de gerçekleştirilmiştir. Maksimum CO₂ alımı 150 °C’de 0,069 g CO₂/g CDW’ye ulaştı. Ayrıca, yakalama mekanizmasını aydınlatmak için mineralojik (XRD), elementel (EDS) ve morfolojik (SEM) analizler de yapıldı. Sonuçlar, aragonit oluşumuyla kanıtlandığı üzere, CO₂ yakalamanın öncelikle portlanditin karbonatlaşması yoluyla gerçekleştiğini doğruladı. Genel olarak, bulgular, RCA’nın yanma sonrası gazlardan CO₂ yakalama için düşük maliyetli bir adsorban olarak potansiyelini vurgulamaktadır.
Biyografi
Sena Erkent, Süleyman Demirel Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nde doktora öğrencisidir (2025–devam ediyor). Aynı üniversitede Çevre Mühendisliği alanında yüksek lisans derecesini 2024 yılında tamamlamıştır. Lisans eğitimini yine Süleyman Demirel Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü’nde 2021 yılında tamamlamıştır. Araştırma alanları arasında karbon yakalama ve depolama, biyokütle ve kömür birlikte yakma sistemleri, akışkan yataklı reaktörler ve atıkların enerji ve çevresel amaçlarla değerlendirilmesi yer almaktadır. TÜBİTAK destekli projelerde proje bursiyeri olarak görev almış; deneysel çalışmalar, veri analizi ve proje raporlaması süreçlerinde aktif rol üstlenmiştir.
