DEMET ÇAKIROĞLU

Gıda Perakendeciliği ve Ev Dışı Tüketim Ürünleri Dağıtım Sektörlerinde İş Kazaları ve Önleyici Tedbirlerin Analizi

Abstract

Türkiye’de gıda perakendeciliği, hem genel pazar hacmi hem de çevrimiçi ticaret açısından son yıllarda önemli ölçüde genişlemiştir. Müşterilere ürünleri zamanında ve eksiksiz teslim ederken, arka planda destekleyici operasyonları verimli bir şekilde yönetmek, şirketler için rekabet avantajının önemli bir faktörü haline gelmiştir. Bu çalışma, operasyonel mükemmelliğin temel risklerinden biri olan iş kazalarını, gıda perakendeciliği ve ev dışı tüketim ürünleri dağıtım sektörlerinde incelemektedir. Analiz, saatlik dağılım, kaza türleri ve temel nedenlere odaklanmaktadır.
Veriler, farklı operasyonel yapılara sahip iki şirkette Ocak 2023 ile Ekim 2025 tarihleri arasında bildirilen anonimleştirilmiş iş kazası kayıtlarından oluşmaktadır. Toplam 299 kaza kaydı incelenmiş ve zaman bilgisi içeren 104 kayıt zaman bazlı analizler için kullanılmıştır. Karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. İş kazalarının zaman gruplarına göre dağılımı incelenmiş ve iki şirket arasındaki farklılıkları değerlendirmek için Ki-kare bağımsızlık testi uygulanmıştır. Nitel kısımda, seçilen kaza türleri, insan, ekipman, yöntem, malzeme, çevre ve yönetim boyutları altında balık kılçığı diyagramları kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular, iş kazalarının gün boyunca eşit olarak dağılmadığını ve her şirketin operasyonel yapısına bağlı olarak farklı zaman dilimlerinde kümelenme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Ki-kare testi, şirket ve zaman grubu arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Farklı kaza türlerinde tekrarlayan kök neden kümeleri de belirlenmiştir. Başlıca katkıda bulunan faktörler zaman baskısı, yetersiz eğitim, uygunsuz ekipman, dar çalışma alanları, zayıf trafik yönetimi, yetersiz aydınlatma ve denetim eksikliğidir.
Genel olarak, çalışma, iş kazalarının izole olaylar olarak ele alınmasından ziyade, zaman, operasyonel akış ve sistemik nedenler birlikte ele alındığında daha anlamlı bir şekilde anlaşılabileceğini öne sürmektedir. Bulgulara dayanarak, vardiya planlaması, mola planlaması, ekipman standardizasyonu, yaya-ekipman ayrımı, ergonomik iyileştirmeler ve kök neden odaklı denetim konularında pratik öneriler geliştirilmiştir

Biyografi

Demet Çakıcıoğlu 20.04.1980 yılında İstanbul’da doğmuştur. Anadolu Üniversitesi İşletme Bölümünü bitirdikten sonra İş Sağlığı ve Güvenliği ve Sağlık Yönetimi alanlarına ilgi duymaya başlamış ve İstanbul Gedik Üniversitesi’nde İş Sağlığı ve Güvenliği ön lisans programını bölüm birinciliği ile tamamlamış, aynı üniversitede aynı programının yüksek lisansında tez aşamasına gelmiştir. Demet Çakıcıoğlu aynı zamanda İstanbul Üniversitesi’nde İnsan Kaynakları ve Erzurum Atatürk Üniversitesi’nde Sağlık Yönetimi lisans bölümlerindeki eğitimlerine de devam etmekte olup C sınıfı İş Sağlığı ve Güvenliği sertifikasına sahiptir.